Odpowiedni materiał siewny predysponuje uprawę do większych oraz lepszych jakościowo plonów. Sytuacja na rynku zmienia się z roku na rok, a coraz trudniejsze i nieprzewidywalne warunki atmosferyczne sprawiają, że rolnicy poszukują nowych odmian popularnych roślin. Nie inaczej jest w przypadku rzepaku, który sam w sobie jest dosyć wymagającą rośliną. Jakie czynniki należy wziąć pod uwagę, gdy wybieramy nasiona rzepaku pod przyszłą uprawę?

Populacyjne odmiany rzepaku

Choć rynek rzepakowy oferuje nam kilkaset różnorodnych odmian rzepaku, możemy je podzielić na dwie grupy: odmianę populacyjną (liniową) oraz odmianę mieszańcową (hybrydową). Zacznijmy od pierwszej z nich. Jest to tzw. klasyczna odmiana, którą pozyskuje się poprzez tradycyjny metody hodowlane i zachowanie cyklu: selekcji, krzyżowania, selekcji oraz rozmnażania. Doskonałym przykładem jest odmiana Casoar popularnie występująca w naszym kraju.

Ograniczeniem odmiany liniowej jest brak zjawiska heterozji, a co za tym idzie, plony są mniejsze nawet o kilkanaście procent w porównaniu z odmianami hybrydowymi. Zaletą jest jednak większa odporność na warunki atmosferyczne, a także większa tolerancja na mniejszą zasobność mineralną gleby. Nasiona rzepaku w odmianie populacyjnej są również wyraźnie tańsze. Nie dziwi zatem fakt, że odmiana liniowa wciąż jest częstszym wyborem ze strony większości rolników.

Mieszańcowe odmiany rzepaku

Rolnicy mogą zdecydować się również na odmianę mieszańcową. Takie nasiona rzepaku powstają poprzez właściwe krzyżowanie form rodzicielskich. Główną różnicą w odróżnieniu od rzepaku liniowego jest występowanie zjawiska heterozji. Dzięki temu, plony z odmian mieszańcowych są nawet o 20% większe. Istnieje jednak pewne ograniczenie: taki materiał siewny musimy zmieniać każdego roku, ponieważ efekt heterozji w kolejnym pokoleniu wyraźnie maleje.

Odmiana mieszańcowa posiada jednak szereg zalet. Główną jest wspomniane już większe plonowanie. Przy zastosowaniu właściwego nawożenia oraz wysokiej jakości gleby, plony są wyraźnie większe i z nawiązką zwracają wyższy koszt zakupu nasion rzepaku. Są bardziej odporne na choroby grzybowe oraz trudne warunki atmosferyczne. Lepiej dostosowują się do charakterystycznych warunków środowiska. Mają imponującą zdolność regeneracji oraz odznaczają się wysoką mrozoodpornością. To wszystko sprawia, że przybywa rolników stosujących droższe odmiany hybrydowe, pomimo, że każdego roku należy kupować nowy materiał siewny.

Jakie aspekty wziąć pod uwagę przy wyborze nasion rzepaku?

Rolnicy mają do dyspozycji blisko 700 odmian rzepaku. Wybór jest zatem ogromny i niełatwo podjąć decyzję. Powinniśmy uwzględnić następujące czynniki: wymagania względem gleby, mrozoodporność, tolerancję na stres spowodowany trudnymi warunkami atmosferycznymi, tendencję do osypywania się nasion, a także wymagania względem nawożenia oraz zabiegów ochrony roślin. Niewątpliwie warto skonsultować się z innymi rolnikami, którzy od lat zajmują się uprawą rzepaku.

Musimy zwrócić uwagę na coraz trudniejsze warunki atmosferyczne. Bardzo łagodne zimy nie sprzyjają uprawom, ponieważ zazwyczaj zwiastują problemy z suchością gleby. W związku z tym, coraz większa liczba rolników zgodnie twierdzi, że lepszym wyborem mogą okazać się hybrydowe nasiona rzepaku, które odznaczają się większą odpornością na trudne warunku. Może się okazać, że obfitsze plony w stosunku do odmiany populacyjnej z nawiązką zwrócą nam większy wydatek na materiał siewny.